BKM, nam-ı diğer Bankalararası Kart Merkezi 2008 yılının ilk yarısındaki işlem hacimlerini açıkladı. Birçok gazetede konu hakkında haberleri bulabilirsiniz. Yalnız benim dikkatimi çeken önemli bir husus varki değinmeden geçemeyceğim. E-ticaret rakamları..
BKM’ye göre E-ticaret hacmi 2007 yılının aynı dönemine göre %84’lük artışla 4,4 Milyar YTL mertebesine ulaşmış. E-ticaret sektörü içinde olan biri olarak şunu net olarak söyleyebilirimki; Bu rakamlar tamamen hatalı. BKM’ye göre e-ticaret hacmini oluşturan bileşenler içinde ne var? İnternetten birebir yapılan alışverişi (hepsiburada.com, tio.com.tr, gittigidiyor.com v.s. gibi satıcılar) düşündüğümüzde bu rakamaların 2008 yılının ilk yarısında 300-400 mio. YTL civarında olması gayet mantıklı görünüyor. Bunu sektörün lideri konumda olan birçok b2c işletmenin aylık cirolarına bakarak söyleyebiliyoruz. Aldığım bazı duyumlar BKM tarafında hala e-ticaret rakamlarını nasıl hesaplanacağını netleşmemiş olduğu. TeknoSA gibi off-line dünya satıcılarının bile bazı ciro kalemlerinin bu hesaplama içine alınmış olunabileceği ihtimali var.
Sonuçta elde edilen 4,4 milyar YTL keşke diyebileceğimiz rakamlar. Ancak maalesef gerçekçi durmuyorlar. Sektörümüzün en büyük eksikliği olan çapımızı bilememe problemi hem yeni yatırımların yapılmasını engelliyor hem de gerçekçi olmayan rakamlara aldanıp birçok işletmenin bu sektöre yatırım yapma(ma)sına neden oluyor .
Bu arada kayıtlı işyeri sayısı ise bana göre tam bir muamma. Hadi sayalım Türkiye’de 36,015 tane e-ticaret işletmesi olabilir mi?
Umarım sektör içinde gerçekçi istatistiklere ulaşabileceğimiz bir yapılanma gerçekleşir. Burada BKM yerine tüm e-ticaret işletmecilerinin ciro rakamlarını paylaşabileceği tarafsız bir yapılanmanın gerekliliği ortaya çıkıyor. ETİD adı verilen Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği’nin konu hakkında yakında bir çalışma başlatacağına inanıyorum.
Kayıtlı işyeri sayısı 2008 ilk yarı için 36.015 olarak verilmiş. Bu sayı sanal pos kullanan üye işyerlerinin çok üzerinde, hal böyle olunca verilerinde çok sağlıklı olmadığı sonucu ortaya çıkıyor. BKM bankalar tarafından yapılan toplu provizyonları da e-ticaret cirosunun içerisine yediriyor olabilir.
Ayrıca sinemaların, turizm şirketlerinin acenteler aracılığıyla yaptığı işlemlerde internet üzerinden olmasa bile sanal poslardan geçiyor. (Manuel işlem) Bunlarda ciroyu etkileyen önemli faktörler.
Her ne kadar veriler doğru olmasa da, yine de ülkemizde en azından önümüzü görmemize neden olan bir kaynak olma özelliğini koruyor.
ETID gibi bir derneğin, tam anlamıyla çalışmaya başlamasının ardından, bu sektörle ilgili istatiksel anlamda çok daha doğru verilerin elde edileceğine eminim.